دانشکده زن و خانواده دانشگاه ادیان و مذاهب
FA
 

زن نگاشت های تاریخی در دوره اسلامی از رنگ صورت تا بوی ریحان

 
تاریخ انتشار: 1395/09/27    تعداد بازدید: 328

زن نگاشت های تاریخی در دوره اسلامی از رنگ صورت تا بوی ریحان

دومین نشست از سلسله نشست‌های «طرحواره مطالعات زنان در تاریخ اسلام» با زیرعنوان «زن نگاشت های تاریخی در دوره اسلامی از رنگ صورت تا بوی ریحان» با سخنرانی حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر محسن الویری عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم برگزار شد.

به گزارش مرکز اطلاع‌رسانی و روابط عمومی دانشگاه، در این نشست که چهارشنبه 24 آذر 95 به همت دانشکده مطالعات زن و خانواده در سالن امام موسی صدر برگزار شد دکتر الویری ضمن تبریک هفته وحدت به تبیین تاریخ تاریخنگاری درباره زنان در دوره اسلامی پرداخت.

گزیدده مطالب سخنرانی دکتر الویری در این نشست چنین بود:

ـ پس از بررسی انواع رویکردها در مطالعه درباره زنان ما باید به یک الگوی برگرفته از قرآن دست یابیم.

ـ مراد ما از دفاع از تاریخ نگاری ایدئولوژیک درباره زن، این است که از بین رویکرد فمینیستی تاریخ زنانه و رویکرد تاریخ زن ما باید تاریخ زن به معنای مومنات را مد نظر و الگو قرار دهیم.

ـ هر چند تاریخ نگاری ایدئولوژیک درباره زن حساسیت هایی دارد اما باید بر اساس همان مفاهیم قرآنی عمل کنیم.

ـ اصولا تاریخ نگاری غیر ایدئولوژیک ممکن نیست و اگر کسی نقدی به آن دارد باید از او خواست گزاره تاریخی فاقد داوری معرفتی ارائه دهد.

ـ با این پیش فرض اگر بخواهیم موضوع زن را در طول تاریخ در نظر بگیریم می بینیم که تفاوتی که پس از پیدایش اسلام در موضوع زن پدید آمده شکل گیری یک نظام ارزشی و ایدئولوژیکی است که بر تمام اضلاع زندگی وی تاثیر دارد.

ـ با این پیش فرض، نمی توان زن را مستقل از اندیشه دینی مطالعه کرد. زیست زن مسلمان متفاوت از قبل اسلام است. فهم این زیست مستلزم فهم این نظام ارزشی و آموزه های دینی مذکور است.

ـ اگر بخواهیم درباره پوشش زنان یا فضای شهری ویژه زنان، تحقیق کنیم باید ببینیم آموزه های دینی اسلام درباره اینها چیست. در ادیان دیگر نیز همین کار لازم است. بررسی این آموزه ها و فهم آنها به محقق موضوع زن یک الگو و ابزار تحقیق ارائه می دهد. البته منظور از مومنات این نیست که زنان غیر مومن یا معمولی موضوع تحقیق قرار نمی گیرند. با فهم آموزه های دینی می توان زندگی این زنان را نیز مطالعه کرد.

ـ اما منظور از تاریخ‌نگاری زن در اسلام و دوره اسلامی که ما با عنوان زن نگاشت ها از رنگ صورت تا عطر ریحان از آن یاد کرده ایم این است که تاریخ‌نگاری درباره زنان در دوره اسلامی هم شامل تاریخ زنان مقدس مانند حضرت زهرا ریحانه النبی است و هم آن دسته آثاری که تاریخ را زنانه و به نوعی صورتی رنگ و غیرمردانه روایت می کنند.

ـ در برخی کتب تاریخی بخشی مربوط به زنان داریم، در کتب حدیث، محدثات؛ در کتب سیره، صحابیات؛ و در تذکره ها، شاعرات؛ که درباره زنان در این موضوعات نوشته شده اند اما رساله مستقل نیستند.

ـ در آثار متاخرتر کتب مستقل هم درباره زنان نگاشته می شود که شامل تک نگاری ها و برخی زندگی نامه های دیگرنگاشت و در دوره معاصر زندگی نامه های خودنگاشت است که مورد اخیر را تحولی در تاریخ نگاری درباره زن می توان قلمداد کرد.

ـ اما تاریخ زنان در قرآن؛ نگاه قرآن به زن در فهم تاریخ و نحوه زندگی زنان مسلمان در تاریخ تاثیر مستقیم دارد. یک بحث در این قسمت برمی گردد به اسامی سوره ها و اسامی مونث در بین آنها چه مجازی و چه حقیقی،‌چه معرفه و چه نکره. با بررسی این سوره ها و محتوای آنها می توان به یک دیدگاه عام درباره دید و نگاه قرآن به زنان دست یافت مثل سوره های مجادله و ممتحنه که به ترتیب اسم فاعل و مفعول مونث به معنی زن مجادله کننده و زن نیازمند آزمودن هستند.

ـ بحث دیگر آیات مربوط به زنان است و تعداد این آیات که باید حداقل بالای صد آیه باشد ولی احصاء دقیق نکرده ام. این آیات را به سه دسته از نظر موضوع می توان تقسیم کرد: آفرینش، احکام، تاریخ که قسمت سوم مورد بحث ماست که می توان این دسته اخیر را به دو گروه آیات عام و آیات شخصیت محور تقسیم کرد.

ـ‌ آیات عام مانند زنان مصر یا زنان مهاجر و آیات خاص مانند آیات راجع به همسر حضرت ابراهیم و موسی و همسران پیامبر که 15 مورد هستند. قرآن از زنان در جبهه باطل نیز با تعابیری مانند زن لوط و ابولهب و.. نام برده است.

ـ اما قرآن در موضوع خانواده بیشتر واژه‌های «ام» و «اخت» و «والدین» را به کاربرده و به واژه‌های قومی و نژادی اشاره نمی کند.



نظرات
نام
پست الکترونیک
کد امنیتی
Captcha
دانشکده زن و خانواده دانشگاه ادیان و مذاهب


نشانی: ایران - قم - پردیسان
تلفن: 32802610 25 98+
فکس: 32802627 25 98+
کد پستی: 3749113357
صندوق پستی: 37185 - 178
پست الکترونیکی: info@urd.ac.ir
سامانه پیامکی: 3000135789

دانشکده ها

دانشکده شیعه شناسی
دانشکده ادیان
دانشکده مذاهب
دانشکده فلسفه
دانشکده زن و خانواده
دانشکده مجازی

خدمات فناوری اطلاعات

سامانه جامع آموزش
سامانه آموزش مجازی
سامانه پذیرش دانشجو
سامانه اتوماسیون اداری
پست الکترونیک
جستجو در کتابخانه
کتابخانه دیجیتال

بیانیه رسالت

دانشگاه ادیان و مذاهب، نخستین دانشگاه تخصصی ادیان و مذاهب در ایران، برخاسته از حوزه علمیه، ضمن شناخت ادیان و مذاهب و تعامل و گفت و گو با پیروان آنها با تکیه بر مشترکات، در جهت همبستگی انسانی، تقویت صلح، کاهش آلام بشری، گسترش معنویت و اخلاق و معرفی عالمانه اسلام بر اساس آموزه های اهل بیت علیهم السلام به پژوهش و تربیت نیروی انسانی متخصص اقدام می نماید.

طراحی، توسعه و پشتیبانی: کویر سبز